Биология бойынша инновациялық үйірме жұмысының оқушылардың негізгі құзыреттіліктері мен дағдыларын қалыптастырудағы рөлі

Мақалада биология бойынша үйірме жұмысын ұйымдастырудың заманауи тәсілдерінің маңыздылығы қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі сыни ойлауды, сандық талдауды, цифрлық сауаттылықты және зерттеу дағдыларын қоса алғанда, білім алушыларда ХХІ ғасырдың құзыреттілігін дамытудың тиімді форматтарын іздеу қажеттілігіне байланысты. Жұмыстың мақсаты - сабақтан тыс жұмыстың инновациялық формаларының оқушылардың негізгі құзыреттіліктерін қалыптастыруға әсерін анықтау және олардың тиімділігін салыстырмалы талдау. «Табиғат зерттеушілері» үйірмесі (8 «В» сыныбы) дәстүрлі формата жүргізілген, ал «Digital-биологтар» үйірмесінің (8 «С» сыныбы) жұмысы «Озық агротехнологиялардың көмегімен ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіру» бағыты бойынша STEM-технологияларды пайдалануға негізделген. Жүргізілген педагогикалық эксперимент STEM-модельді енгізу оқушылардың оқу-танымдық, зерттеушілік және коммуникативтік дағдыларын қалыптастыруда айқын оң динамиканы қамтамасыз ететінін көрсетті, бұл болашақта қоғамға табысты бейімделуге жағдай жасайды.

1. Моисеева А.Н., Рындина М.И. Инновационное развитие детского технического творчества в организации дополнительного образования // Проблемы современного педагогического образования. – 2021. – № 72. – С. 8–10.

2. Rennie L.J. Learning Science Outside of School // Handbook of Research on Science Education. 2017. P. 189.

3. Бабина Н.Ф. Как развивать познавательную активность учащихся. – М.: ИНТУИТ РУ, 2007. – 136 с.

4. Евладова Е.Б. Дополнительное образование детей. – СПб.: Питер, 2005. – 512 с.

5. Колесникова Н.В. Учим созидать: развитие творческих способностей детей в кружковой деятельности. – М.: Альпина Паблишер, 2008. – 496 с.

6. Горской В.А., Дронова О.В. Развитие исследовательских навыков учащихся во внеурочной деятельности // Педагогический университетский вестник Алтая. – 2017. – № 1. – С. 17–21.

7. National Research Council. Learning Science in Informal Environments: People, Places, and Pursuits. Washington, DC: The National Academies Press, 2019. 204 p.

8. Ксензова Г.Ю., Тихомирова О.В., Полищук С.М. Педагогические стратегии улучшения качества преподавания в школе: дневник обучающегося педагога / под общ. ред. А.В. Золотарёвой. – Ярославль: ГАУ ДПО ЯО ИРО, 2017. – 52 с.

9. Казанцева Г.Н., Кондратенко И.А., Митрошкина С.М. Ключевые компетенции – новые методические подходы в формировании // Высшее образование сегодня. – 2003. – № 5. – С. 34–42.

10. Вейнерт И.В. Многоуровневые модели по реализации методологии формирования компетенций в образовательных организациях // Известия Воронежского государственного педагогического университета. – 2020. – № 1 (290). – С. 66–69.

11. Денисова А.В. Применение модели «Таксономия Блума» в оценке эффективности обучения // Народное образование. – 2005. – № 12. – С. 32–38.

12. Zhang D., Tang X. The influence of extracurricular activities on middle school students’ science learning in China // International Journal of Science Education. 2017. Vol. 39. No. 10. P. 1381–1402. DOI: 10.1080/09500693.2017.1332797

13. Xia X., Bentley L.R., Fan X., Tai R.H. STEM Outside of School: A Meta-Analysis of the Effects of Informal Science Education on Students’ Interests and Attitudes for STEM // International Journal of Science and Mathematics Education. 2025. Vol. 23. P. 1153–1181. DOI: 10.1007/s10763-024-10504-z

14. The Influence of Outdoor STEM Activities on Students’ STEM Literacy: A Study of Elective Subject, Extracurricular Activities, and Student Club // Jоurnal Pendidikan IPA Indonesia. 2024. No. 4. P. 74–92.

15. Baikulova A., Tolkynbayeva A., Sagymbay O. Development of Students’ Research Skills Through STEM Education (Survey Results) // Pedagogy and Psychology. 2026. No. 1(66). P. 94–102. DOI: 10.51889/2960-1649.2026.66.1.009