Орыс тілінің ұлттық корпусы тіл маманының педагогикалық қызметінде перспективті сандық құрал ретінде

Білім беруді цифрландыру және цифрлық гуманитарлық ғылымдардың дамуы жағдайында тіл маманының педагогикалық қызметінде электрондық лингвистикалық ресурстарды қолдану ерекше маңызға ие болып отыр. Осындай ресурстардың бірі – жазбаша және ауызша аутентті мәтіндердің ауқымды қорын қамтитын, лингвистикалық белгілеу мен іздеу құралдарымен жабдықталған Орыс тілінің ұлттық корпусы. Мақалада Орыс тілінің Ұлттық корпусы тіл маманының педагогикалық қызметіндегі перспективалы цифрлық құрал ретінде қарастырылады. Корпусты лексикология, грамматика, стилистика және мәтінді талдау сияқты тіл бөлімдерін оқытуда қолданудың негізгі бағыттары талданады. Корпустық тапсырмалардың типологиясына және олардың білім алушылардың зерттеушілік, аналитикалық және цифрлық құзыреттерін қалыптастырудағы рөліне ерекше назар аударылады. Корпустық технологияларды оқу үдерісіне енгізу репродуктивті оқыту моделінен нақты тілдік деректерге негізделген зерттеушілік бағыттағы оқытуға көшуге мүмкіндік беретіні көрсетіледі. Сонымен қатар корпусты қолданудың психология-педагогикалық, әдістемелік артықшылықтары, соның ішінде оқытушының цифрлық дайындығы мәселелері талқыланады. Зерттеу нәтижелері Орыс тілінің Ұлттық корпусын қазіргі тіл білімі педагогикасына жүйелі түрде енгізудің маңыздылығын дәлелдейді.

1. Национальный корпус русского языка: электронный ресурс. URL: https://ruscorpora.ru (дата обращения: 05.02.2026)

2. Апресян Ю.Д. Современная русская лексикография и корпусные технологии // Вопросы языкознания. – 2019. – № 4. – С. 7–29.

3. Плунгян В.А. Почему корпусная лингвистика – это важно // Русский язык в научном освещении. – 2018. – № 2. – С. 5–22.

4. Обухова Т.М. Преимущества Национального корпуса русского языка в лингводидактике // Филологические науки. Вопросы теории и практики. – 2022. – № 6. – С. 45–51.

5. Захаров В.П., Богданова С.Ю. Корпусная лингвистика: учебное пособие. – СПб.: Изд-во СПбГУ, 2016. – 234 с.

6. Biber D., Conrad S., Reppen R. Corpus Linguistics: Investigating Language Structure and Use. Cambridge: Cambridge University Press, 1998. 300 p.

7. McEnery T., Hardie A. Corpus Linguistics: Method, Theory and Practice. Cambridge: Cambridge University Press, 2012. 292 p.

8. Flowerdew L. Corpora and Language Education. London: Palgrave Macmillan, 2015. 256 p.

9. Sinclair J. Corpus, Concordance, Collocation. Oxford : Oxford University Press, 1991. 179 p.

10. Boyko S.A. Corpus-based approach in linguistic education // Global Journal of Engineering Education. 2022. Vol. 24. No. 1. P. 45–52.