Тіл үйренудегі жеке айырмашылықтар: темперамент, когнитивті стильдер және оқытуды жекелендіру

Бұл эмпирикалық зерттеу университет студенттері арасында жеке психологиялық айырмашылықтар мен ағылшын тілін үйрену нәтижелері арасындағы байланысты зерттейді. Зерттеуге ірі қалалық университеттің 80 студенті (орташа жасы = 19,8 жыл, SD = 1,2) қатысты. Зерттеуде темпераментті бағалау үшін Айзенк тұлғалық сауалнамасы (EPQ), когнитивті стильдерді (вербалды-бейнелі және холистикалық-аналитикалық өлшемдер) өлшеу үшін Райдинг когнитивті стиль талдауы және тілдік құзыреттілікті бағалау үшін Кембридж ағылшын тілін анықтау тесті сияқты стандартталған құралдар қолданылды. Нәтижелер экстраверсия мен сөйлеу тиімділігі арасында (r = 0,42, p < 0,01), бейнелі когнитивті стиль мен лексиканы меңгеру арасында (r = 0,38, p < 0,01), сондай-ақ аналитикалық стиль мен грамматиканы түсіну арасында (r = 0,44, p < 0,01) маңызды корреляцияларды көрсетеді. Көпфакторлы регрессиялық талдау когнитивті стиль өлшемдері ағылшын тілін меңгерудің жалпы деңгейіндегі дисперсияның 31%-ын болжағанын анықтады (R² = 0,31, p < 0,001). Алынған деректер негізінде біз студенттердің темпераменті мен когнитивті қалауларын ескеретін жекелендірілген тілдік оқыту тұжырымдамасын ұсынамыз. Зерттеу жеке айырмашылықтардың тіл үйрену процестері мен нәтижелеріне айтарлықтай әсер ететінін көрсетеді, бұл шетел тілі ретіндегі ағылшын тілі контекстінде дифференцияланған педагогикалық тәсілдердің қажеттілігін білдіреді.

1. Dörnyei Z. Individual differences in second language // Language Learning. 2015. Vol. 65. Suppl. 1. P. 1–4.

2. Robinson P. Individual differences, cognitive abilities, aptitude complexes and learning conditions in second language acquisition // Second Language Research. 2001. Vol. 17. No. 4. P. 368–392.

3. Ellis R. The Study of Second Language Acquisition. Oxford: Oxford University Press, 2008.1142 p.

4. Rothbart M.K. Temperament and personality: Origins and outcomes // Journal of Personality and Social Psychology. 2006. Vol. 91. No. 1. P. 122–135.

5. Dewaele J.-M. The effect of perception of teacher characteristics on Spanish language anxiety and second language achievement // The Modern Language Journal. 2014. Vol. 98. No. 2. P. 412–432.

6. Ehrman M.E. Understanding Second Language Learning Difficulties Oxford. Thousand Oaks, CA: Sage Publications, 2003. 320 p.

7. Riding R. Cognitive Styles and Learning Strategies: Understanding Style Differences in Learning and Behaviour. London: David Fulton Publishers, 1998. 240 p.

8. Kozhevnikov M. Cognitive styles in the context of modern psychology: Toward an integrated framework of cognitive style // Psychological Bulletin. 2007. Vol. 133. No. 3. P. 464–481.

9. Andreou G. Learning styles and performance in second language tasks. TESOL Quarterly. 2005. Vol. 39. No. 3. P. 517–528.

10. Pashler H. Learning styles: Concepts and evidence // Psychological Science in the Public Interest. 2008. Vol. 9. No. 3. P. 105–119.

11. Oxford R.L. Teaching and Researching Language Learning Strategies: Self-regulation in Context. New York: Routledge, 2017. 550 p.

12. Csizér K. The Internal Structure of Language Learning Motivation and Its Relationship with Language Choice and Learning Effort // The Modern Language Journal. 2005. Vol. 89. No. 1. P. 19–36.

13. Winke P. The effects of individual differences on learners’ performance in a software-based, selfdirected language learning environment // Language Learning & Technology. 2013. Vol. 17. No. 2. P. 36–52.

14. Lamb M. Learner and teacher motivation in English language teaching // ELT Journal. 2017. Vol. 71. No. 2. P. 222–227.

15. Eysenck S.B.G. Manual of the Eysenck Personality Scales (EPS Adult). London: Hodder & Stoughton, 1985. 48 p.